Bezrobotny podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, a nie jako członek rodziny chłopcy i dziewczęta ubezpieczonej z tytułu wykonywania pracy. To urząd pracy odprowadza do NFZ składkę zdrowotną. W marcu 2011 r. zostały pracownik uzyskał status bezrobotnego. Jego małżonka jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i z tego tytułu podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nie może ona jednakże zgłosić męża do Narodowego Funduszu Zdrowia jako członka rodziny. Małżonek podlega bowiem obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako bezrobotny i w konsekwencji powinien zostać zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez urząd pracy. Ten bowiem ma taki obowiązek. Status członka rodziny chłopcy i dziewczęta opłacającej składkę na ubezpieczenie zdrowotne
1 nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia do NFZ bezrobotnych niepodlegających ubezpieczeniu z innego tytułu. Oznacza to, że w przypadku gdy dany bezrobotny jest członkiem rodziny chłopcy i dziewczęta ubezpieczonej (na przykład. małżonkiem pracownika, zleceniobiorcy czy chłopcy i dziewczęta prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą), to podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako bezrobotny, a nie jako członek rodziny chłopcy i dziewczęta ubezpieczonej. W takim bowiem przypadku pierwszeństwo przysługuje zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego przez urząd pracy z tytułu posiadania przez tę osobę statusu bezrobotnego. Warto podkreślić, że do 31 grudnia 2008 r. urząd pracy był zobowiązany zgłaszać zapisaną osobę do ubezpieczenia zdrowotnego i odprowadzać za nią składkę tylko wtedy, gdy konkretny bezrobotny nie realizował warunków do zgłoszenia go do tego ubezpieczenia jako członek rodziny ubezpieczonego opłacającego składkę do NFZ. Do tej daty status członka rodziny chłopcy i dziewczęta ubezpieczonej zwalniał bowiem bezrobotnych z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Szpitale i przychodnie mające kontrakt z NFZ nie mają prawa pobierać opłat za udzielanie świadczeń gwarantowanych dzieciom do 18. roku życia, jeśli mają one obywatelstwo polskie i zamieszkują na terenie RP. Kwestia pobierania opłat przez szpitale w sytuacji, gdy rodzice nie mają dowodu ubezpieczenia zdrowotnego, wciąż budzi kontrowersje. Jak tłumaczy resort zdrowia, to efekt tego, że w takim przypadku ważne jest rozróżnienie pojęcia chłopcy i dziewczęta ubezpieczonej i chłopcy i dziewczęta uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Współpłacenie, ograniczające odcinek kompensaty, używa się w większości zwłaszcza w indywidualnych ubezpieczeniach na wypadek choroby, w mniejszym zaś stopniu w rozwiązaniach publicznych. Istotne jest tutaj dokonanie rozróżnienia, ponieważ całkowicie inny skutek ma wprowadzenie współpłacenia w przypadku niektórych powszechnych świadczeń medycznych, a całkowicie inne współfinansowanie drogich operacji. Etap kompensaty straty jest równie istotny w ubezpieczeniach publicznych, co indywidualnych. W wypadku ubezpieczenia na wypadek choroby, ocena skuteczności, oprócz poprzednio wymienionych kryteriów skuteczności, powinna uwzględnić przystępność, zwłaszcza w sytuacjach zagrożenia życia. Każda instytucja ma wtedy obowiązek udzielenia pomocy, dlatego nie można uzależniać podjęcia leczenia od opłacenia składki, istnienia ochrony ubezpieczeniowej i tym podobne. Stwarzać to ma możliwość istotne dylematy w ewentualnym odzyskiwaniu poniesionych cen i negatywnie wpływać na funkcjonalność stosowania metody ubezpieczenia. Skuteczność stosowania publicznego ubezpieczenia na wypadek choroby, w wypadku braku odpowiednich danych do przeprowadzenia symulacji, może być oceniona na bazie formalnych kryteriów skuteczności i funkcjonalności. Priorytetowy zarzut, jaki można tutaj podnieść, to niespełnienie kryterium powszechności w stopniu zadawalającym - czyli brak pełnej powszechności. W przyrównaniu do polskich warunków krytycznie należy oszacować adekwatność, która jest osiągnięta co najwyżej na poziomie minimum. Przy analizowaniu funkcjonalności istotny problem stanowią: hazard moralny (wskaźnik szkodowości), wysokie koszty administracyjne (wskaźnik sprawności) , a dodatkowo stosunkowo duża redystrybucja (przy założeniu istnienia składki, której wysokość jest uzależniona od pensji). Pierwsze publiczne ubezpieczenie na wypadek choroby powstało w Niemczech pod koniec XIX w., jako jeden z elementów reformy społecznej. Jednak zmiany oczekiwań społecznych co do zakresu dostępności opieki zdrowotnej sprawiają, że stosowanie metody ubezpieczenia w systemie ochrony zdrowia prowadzi do licznych odstępstw i niekonsekwencji.